← Kolacja z pokazem Szeherezada w Hammamet · wszystkie przewodniki po Hammamet

Historia

Szeherezada i tysiąc i jedna noc

Kim jest narratorka, jak „Noce" rosły przez tysiąc lat i co kolacja z pokazem w Hammamet czerpie z tej nazwy.

Autor Hammamet Dinner Show Guide · fakty ostatnio zweryfikowane

Znajdź mój wieczór ↗

Szybka odpowiedź

Szeherezada jest narratorką historii ramowej spajającej „Tysiąc i jedną noc": córka wezyra, która ratuje się przed egzekucją, opowiadając królowi baśnie urywane o świcie. Zbiór rozwijał się przez stulecia z materiałów perskich, arabskich i indyjskich, a część jego najsłynniejszych opowieści dodał pierwszy europejski tłumacz. Pokaz w Hammamet zapożycza tę nazwę dla atmosfery; strona rezerwacji nie mówi, by inscenizował jej historię.

„Noce" w skrócie

PunktCo mówią źródła
Historia ramowaKról, narratorka i 1001 nocy niedokończonych opowieści
NazwaOd średnioperskiego Šahrzād, tradycyjnie interpretowanego jako „zrodzona z miasta”
Najwcześniejszy śladDziewięciowiekowy arabski fragment zatytułowany Kitab Hadith Alf Layla
Pierwsze europejskie tłumaczenieAntoine Galland, po francusku, lata 1704–1717
Tunezyjska notaWydanie wrocławskie z lat 1825–1838 powoływało się na źródło tunezyjskie

Historia ramowa

Dekoracyjne malowidło przedstawiające pałacowy ogród z postaciami w powłóczystych szatach w odcieniach różu, zieleni i złota
Dekoracyjny obraz Szeherezady autorstwa Walentina Sierowa. To nie jest fotografia kolacji. · Painting: Valentin Serov, public domain, via Wikimedia Commons

Wikipedia podaje to tak. Król Szachrijar, odkrywszy niewierność pierwszej żony, każdej nocy poślubia nową oblubienicę, a o świcie każe ją stracić. Córka wezyra, Szeherezada, zgłasza się na ochotnika. Każdej nocy zaczyna opowieść i przerywa ją o wschodzie słońca, więc król odracza jej egzekucję, by usłyszeć zakończenie. Przez 1001 nocy snuje opowieści o królach, kupcach, kochankach i dżinach, aż władca porzuca przemoc i darowuje jej życie na dobre. Zakończenia różnią się między rękopisami, co jest użytecznym przypomnieniem, że Księga tysiąca i jednej nocy nigdy nie była jedną, ustaloną książką.

Co oznacza jej imię

Nazwa pochodzi od średnioperskiego Šahrzād, które według Wikipedii tradycyjnie odczytuje się jako „zrodzona z miasta” lub „córka królestwa”. Francuskie tłumaczenie Antoine’a Gallanda spopularyzowało pisownię Schéhérazade, od której wywodzi się większość zachodnich wariantów. Kolacja z pokazem w Hammamet zapisuje je jako Sheherazade — kolejne zachodnie odwzorowanie tego samego imienia.

Kolekcja, która rosła

„Baśnie tysiąca i jednej nocy” to dzieło kompozytowe, zestawione po arabsku w okresie złotego wieku islamu ze źródeł perskich, arabskich, indyjskich i mezopotamskich. Jej historia ramowa wywodzi się prawdopodobnie z perskiego utworu Hezār Afsān, oznaczającego tysiąc opowieści. Najstarszy znany fragment, pochodzący z wczesnego IX wieku, został zidentyfikowany w XX wieku przez Nabię Abbott i nosi tytuł Kitab Hadith Alf Layla. Najstarszy rękopis zawierający pełną historię ramową to Rękopis Gallanda z gałęzi syryjskiej, spisany między około 1450 a 1593 rokiem i przechowywany obecnie w Bibliothèque nationale de France.

Dwie arabskie tradycje

Wikipedia wyróżnia krótszą gałąź syryjską i dłuższą egipską, do których przez stulecia dodawano wiele opowieści. Pierwsze drukowane wydanie arabskie w kraju arabskim, wydanie z Bulaq z 1835 roku, opierało się na tradycji egipskiej. Wydanie z Lejdy z 1984 roku, pod redakcją Muhsina Mahdiego, uchodzi za najbardziej wierny tekst krytyczny średniowiecznej wersji arabskiej.

Galland i opowieści, których nie było

Dwunastotomowe francuskie tłumaczenie Antoine’a Gallanda, publikowane w latach 1704–1717, było pierwszą europejską wersją. Znalazły się w nim Aladyn oraz Ali Baba i czterdziestu rozbójników, których nie ma w arabskich rękopisach; Galland twierdził, że usłyszał je od syryjskiego maronickiego gawędziarza Hanny Diyaba. Innymi słowy, dwie z opowieści, które większość ludzi kojarzy z Księgą tysiąca i jednej nocy, trafiły do czytelników za pośrednictwem europejskiej książki — co osobliwie kłóci się z wyobrażeniem o czystym, ludowym pierwowzorze.

Tunezyjski przypis

Wikipedia odnotowuje, że pruski uczony Christian Maximilian Habicht współpracował z Tunezyjczykiem Mordechajem ibn al-Najjarem przy wydaniu wrocławskim, publikowanym w latach 1825–1838. Twierdzili, że korzystają z tunezyjskiego rękopisu, który al-Najjar później przyznał, że był falsyfikatem. Epizod ten pokazuje, jak bardzo Europejczycy pragnęli północnoafrykańskiego źródła tych opowieści i jak zawikłany był ich przekaz.

Co kryje się za nazwą pokazu kolacyjnego

Restauracja lub wieczorne widowisko o nazwie Sheherazade używa jej imienia jako synonimu gościnności, sztuki opowiadania i Orientu. Strona rezerwacji wieczoru w Hammamet opisuje arabską scenerię i występ na żywo, a nie opowieść o baśniach, więc wybierz się tam dla jedzenia i rozrywki, a nazwę potraktuj jako ozdobnik.

Dla kogo to nie jest

Kto oczekuje teatralnej inscenizacji „Nocy” nie znajdzie takiej obietnicy na stronie rezerwacji. Same opowieści warto poznać z przekładu „Nocy”.

Najczęściej zadawane pytania

Kim była Szeherezada?

Gawędziarz opowieści ramowej, który przez 1001 nocy opowiada baśnie, by przeżyć.

Czy Aladyn i Ali Baba są w oryginalnym języku arabskim?

Wikipedia podaje, że nie pojawiają się one w arabskich rękopisach, a Galland twierdził, że usłyszał je od Hanny Diyab.

Czy widowisko w Hammamet przedstawia jej historię?

Strona rezerwacji tego nie podaje.

Znajdź mój wieczór ↗

Źródła

  1. Wikipedia on Scheherazade
  2. Wikipedia on One Thousand and One Nights
  3. Wikipedia on Hammamet
  4. Wikipedia on the music of Tunisia
  5. Wikipedia on Tunisian cuisine
  6. Wikipedia on Carthage
Znajdź mój wieczórPełną kwotę widzisz przed dokonaniem płatności